حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد نظافت در سال ۱۳۴۶ در شهر مشهد و در خانواده‌ای مذهبی چشم به جهان گشود. ایشان پس از گذراندن دوران تحصیل، در سال ۱۳۶۰ تحصیلات علوم دینی خود را در حوزه علمیه مشهد آغاز کرد و هم‌زمان با سال‌های دفاع مقدس، در جبهه‌های جنگ تحمیلی نیز حضور یافت.
ایشان در مسیر تحصیلات حوزوی، از محضر استادانی همچون آیت‌الله صالحی، آیت‌الله فلسفی، آیت‌الله مرتضوی، آیت‌الله مهدی مروارید، آیت‌الله مرتضی مروارید و آیت‌الله جواد مروی بهره برده است.
همچنین در کنار تحصیلات حوزوی، مدرک کارشناسی ادبیات فارسی از دانشگاه فردوسی مشهد و کارشناسی ارشد قرآن و حدیث از دانشگاه قم را اخذ نمود.
استاد نظافت تدریس در حوزه‌های علمیه را از سال ۱۳۶۲ آغاز کرد و طی این سال‌ها، دروس مختلفی از جمله ادبیات عرب، اصول استنباط، احکام، کلام، تفسیر قرآن، نهج‌البلاغه و صحیفه سجادیه را تدریس کرده است.
ورود ایشان به عرصه‌های تبلیغی و تربیتی نیز از سال ۱۳۶۸ و با فعالیت‌هایی همچون حضور در دانشگاه‌ها و برگزاری و مشارکت در برنامه‌های اعتکاف آغاز شد. این مسیر به‌تدریج توسعه یافت و در سال ۱۳۸۲ با تأسیس «مدارس علمیه حضرت مهدی (عج)» وارد مرحله تازه‌ای شد. این مجموعه در ادامه، با رویکرد تربیت جامع گسترش یافت و به «مجتمع تربیتی آموزشی حضرت مهدی (عج)» تبدیل شد.
در ادامه این فعالیت‌ها، مجموعه‌های آموزشی و تربیتی متعددی با تأسیس و مدیریت ایشان شکل گرفت که از جمله آن‌ها می‌توان به «مدارس علمیه حضرت مهدی (عج)» در سطوح یک، دو و سه، «مدرسه علمیه خواهران نورالهدی» در سطح یک و «مدارس دانش‌آموزی نسل آفتاب» در مقاطع مختلف دبستان دوره اول و دوم و دبیرستان دوره اول و دوم، ویژه دختران و پسران، اشاره کرد.
همچنین «مؤسسه حبل‌المتین هدایت (الهدی)»، «مرکز مشاوره آیات» و کانون‌های تربیتی از دیگر مجموعه‌هایی هستند که در این مسیر شکل گرفته‌اند و با مدیریت طلاب تربیت‌یافته در همین حوزه فعالیت می‌کنند.
پژوهش با محوریت نهج‌البلاغه نیز از زمینه‌های اصلی فعالیت علمی استاد نظافت است. حاصل این رویکرد، تدوین مجموعه «سلسله درس‌هایی از نهج‌البلاغه» با همکاری حجت‌الاسلام محدثی است که در بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی به چاپ رسیده است. این مجموعه موضوعاتی همچون «گهر عمر»، «موعظه»، «سفر آخرت»، «پیامبر اعظم (ص)»، «اهل‌البیت (ع)»، «مشاوره»، «اعتدال»، «خردورزی»، «انفاق»، «فتنه»، «اصلاح الگوی مصرف»، «انسجام و اتحاد»، «شگردهای شیطان»، «نعمت و سپاس»، «دعا» و «عبادت و نماز» را دربرمی‌گیرد.
تألیف آثار دیگری با رویکرد تربیتی و اجتماعی نیز در کارنامه علمی ایشان قرار دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به «الگوی تربیت جامع طلاب»، «صمیمانه»، «طبیبانه»، «مادرانه»، «بیماری‌های مؤمنان»، «همسفر تا بهشت»، «وحدت اسلامی»، «راه و رسم روشنگری» و «آن روی سکه» اشاره کرد.
استاد نظافت در سال ۱۴۰۱ از سوی رهبر شهید انقلاب حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (قدس سره) به عضویت شورای عالی حوزه علمیه خراسان منصوب شده است و همچنین به‌عنوان یکی از استادان شبکه بزرگ صالحین در کشور شناخته می‌شود.
